Categoriearchief: Nieuws

Eikenprocessierups bestrijden én biodiversiteit versterken

In onze gemeente wordt al jaren op verschillende manieren de eikenprocessierups bestreden. Het gericht verwijderen van de nesten door ze weg te zuigen is de enige methode die verder geen schade doet. Want de massale bestrijding met andere methoden: gif, aaltjes of bacteriepreparaat (Xentari) is niet goed voor de biodiversiteit. Bij deze methoden worden ook alle andere rupsen gedood. Dat betekent dat de natuurlijke vijanden van de Eikenprocessierups een paar weken geen voedsel kunnen vinden. De jonge Koolmezen sterven dan van de honger in de nestkast. Bestrijding met deze middelen werkt dus averechts, want van de natuurlijke vijanden moeten we het hebben. Vogels, parasitaire vliegen en sluipwespen helpen mee om de rupsenpopulatie binnen de perken te houden.

Hoe hoger de biodiversiteit, hoe meer verschillende vijanden van de Eikenprocessierups, hoe minder kans op een plaag. Daarom hieronder een overzicht van mogelijke maatregelen vanuit het perspectief van versterking van het ecosysteem:

  • Variatie in boomsoorten.

De eik hoort hier thuis. Is een boom van de zandgronden. Maar meer variatie in de boomsoorten langs wegen zal effect hebben op het gemak waarmee de eikenprocessierups zich zal verspreiden. Kies meerdere inheemse soorten, omdat deze soorten sterk en weerbaar zijn.

  • Mezenkasten

Het plaatsen van nestkasten voor Koolmezen is prima, de mezen eten de rupsen. Maar ook buiten de piek van de eikenprocessierups hebben Koolmezen eten nodig. Dus ook veel andere soorten rupsen. Dan helpen een gevarieerde struiklaag en andere boomsoorten ook.

Maar het hoeft niet bij Koolmezenkastjes te blijven. Andere holenbroeders eten ook graag rupsen en zijn ook gebaat bij extra nestgelegenheid. Dus ook graag kastjes voor Bonte vliegenvanger, Boomkruiper, Pimpelmees, Gekraagde Roodstaart, Boomklever, Kauw. Goede zelfbouwtekeningen zijn te vinden op de website van de Vogelbescherming.

  • Help de Vleermuizen.

Vleermuizen eten geen rupsen, maar wel nachtvlinders. Gelukkig hebben we hier in de omgeving nog best veel vleermuizen, maar ook die kunnen nog wel wat hulp gebruiken. Allereerst de vleermuiskasten. Door op de juisten plekken aan laanbomen en gevels vleermuiskasten op te hangen kunnen we gebruik maken van hun vermogen om heel veel vlinders te vangen. Bouwtekeningen zijn op internet volop te vinden.

Wat de vleermuizen ook helpt is het beschermen en versterken van singels, houtwallen en laanbomen. Vleermuizen vliegen graag in de luwte van bomen zowel om daar te jagen op insecten als om vanuit hun slaapholen/kasten naar de plaatsen te vliegen waar ze op jacht gaan.

  • Stimuleer de parasieten.

Ecologisch beheerde bermen en gazons, met veel bloemen, zijn erg belangrijk om de eikenprocessierups binnen de perken te houden. Bloemen trekken insecten en die bestrijden op hun beurt weer de eikenprocessierups.

Dat vraagt om een andere kijk op groen. Het als gazon maaien van bermen lijkt mooi voor het oog, maar voor de biodiversiteit is het een ramp, want aan veel soorten wordt zo leefgebied ontnomen.

  • Zorg voor schaduw

Jonge eikenprocessierupsen houden van de warmte. Ze zitten graag (onder) op een boomstam lekker in het zonnetje. Door de boomstam beschaduwd te laten, maak je de omstandigheden minder geschikt voor de jonge rupsen. Dat kan door:

    • Begroeiing rondom en op de stam niet weg te maaien:
    • Klimop laten zitten,
    • Struiken aanplanten
    • Niet hoog opkronen (alleen aan de rijbaankant tot de wettelijk vereiste hoogte)

Al dit soort maatregelen helpen ook veel ander soorten aan extra leefgebied en maken het systeem robuuster.

Alles wat bijdraagt een het vergroten van de diversiteit aan soorten helpt ook om de populatie van de eikenprocessierups binnen de perken te houden. Wat we nodig hebben is de herwaardering van wilde planten en struiken, in tuinen en langs de wegen!

 

 

Nieuwe bestuursleden

Vanaf juni 2023 bestaat het bestuur uit drie bekende en twee nieuwe leden. Op de foto ziet u van  links naar rechts: Gerlinde Bulten, Gabriëlle Parel, Marjolijne van Waveren, Dick van Hoffen en Rob Pastoor. Dick is voorzitter en Rob secretaris, Marjolijne is penningmeester.  Het vernieuwde bestuur maakt op dit moment plannen om meer bekendheid te geven aan de activiteiten van de vereniging. Met meer leden kan er meer bereikt worden!

Ingezonden stuk over biodiversiteit in de praktijk

 

Wil je het zo?

Of zo?

De overheid maait  z’n eigen biodiversiteit beleid tegen de vlakte door niet te handhaven. Iedereen kent het beeld. Boeren en burgers langs de weg in het buitengebied springen graag op de zitmaaimachine om de berm “even” netjes te maken. Zowel gemeente als provincie geven echter  aan dat het zonder vergunning maaien van wegbermen verboden is maar helaas niet is te handhaven. Daarnaast  is het voor diezelfde overheden natuurlijk wel makkelijk wanneer een goed willende particulier een hoekje van z’n uitrit of van een kruispunt “even” meeneemt uit veiligheidsoverwegingen.

Handhaven of eigenlijk het ontbreken daarvan lijkt wel een besmettelijke ziekte in Nederland. Daar moet je dus bij uit de buurt blijven. De gemeente Bronckhorst heeft iets meer dan een halve kracht op 28.000 ha in dienst voor groene handhaving. Dat tikt niet echt aan. Dus het wordt gedoogd. Dat is die andere ziekte. Ook de vereniging Natuurmonumenten onderkent het verhaal en startte de actie Maai Mei Niet, met  een bordje wat je zo in de berm kunt prikken (en dus weer zo omver maait) En hoe zit het dan in juni, juli, aug. enz.

Biodiversiteit is al lang niet meer een verhaal van de bloemetjes en de bijtjes. En ook niet meer van projecten als Dorp en rand wat er leuk uitziet maar waarvan de bedoeling blijkbaar niet altijd begrepen wordt. Zie deze foto, met een bloemenrand in de wei maar een gemaaide berm er naast. Voor de luttele bijdrage van 270.000 Euro die de gemeente Bronckhorst voor het versterken van landschap tot 15 augustus 2024 beschikbaar heeft mag je toch wel een wat betere uitleg en uitvoering verwachten.

Biodiversiteit is ook al lang niet meer het verhaal van de wetenschappers die met een meetlint of een liniaal vaststellen dat er op die ene vierkante meter weer een soort bijgekomen of verdwenen is.

Biodiversiteit, of vooral het gebrek daaraan is het verhaal van en voor ons allemaal. Van de muggen die op de afsluitdijk niet langer je autoruit vervuilen. Van de boer die bij het ploegen geen vogels meer achter z’n trekker ziet. En van de buurman die nog steeds de berm maait.

Overheden, burgers en andere buitenlui. Maak het verhaal niet zo ingewikkeld. Zorg dat iedereen begrijpt waar je het over hebt, -daar is al genoeg over geschreven dus dat doe ik niet nog eens-, stel haalbare doelen, maak goeie afspraken,  en houd je daar dan ook aan. “Even netjes” is tegenwoordig geen optie meer.

En met de zinsnede “vanuit  de verbetering van de biodiversiteit is er betrokkenheid bij het koersdocument Omgevingsvisie om zo het thema biodiversiteit te verankeren” (biodiversiteitsplan gemeente Bronckhorst.) maak je geen bij, geen boer en geen burger blij.

Ab van Peer, Hummelo

Onttrekking grondwater

Opnieuw aandacht voor de verdroging die onze oude bomen bedreigt. Klimaatverandering is en een feit, maar met aanpassingen van de waterhuishouding en door het verminderen van de onttrekking van grondwater, is er wel wat aan te doen.

Waterschap Rijn en IJssel heeft mooie projecten in uitvoering in het kader van Landgoederenzone Baakse Beek – Veengoot. Het deelproject het Medler is bijna klaar en moet leiden tot 30cm grondwaterstandsverhoging. Meer water vasthouden dus. Jammer dat er geen rekening wordt gehouden met water dat wordt opgepompt voor beregening. Juist in droge zomermaanden kan dat leiden tot een extra grondwaterstandsdaling, die het hele effect van zo’n duur project geheel te niet kan doen.

Het gebrek aan aandacht voor onttrekking van grondwater voor beregening bij WRIJ staat niet op zich. Follow The Money dook erin en kwam erachter dat dit een structureel probleem is. Pogingen van de Rijksoverheid om een registratieverplichting in te voeren zijn tot nu toe gestrand. Terwijl dat juist de eerste stap is naar het nemen van maatregelen. Onze voorzitter was met de journalisten op Hackfort om de effecten van verdroging te laten zien.

Lees hier het hele artikel uit Follow The Money (17 juli 2023).

 

Bezwaar kappen vier eiken Pluimersdijk Zelhem

De VBB heeft bezwaar gemaakt tegen het voornemen van de gemeente tot het verlenen van een Omgevingsvergunning voor het kappen van 4 eiken aan de Pluimersdijk te Zelhem, kenmerk Z2023-2038, welke blijkens publicatie in het gemeenteblad nr 316530 vanaf 19 juli 2023 ter visie ligt.

Het gaat hier om gezonde bomen van ca 60 tot 70 jaar oud, die deel uitmaken van de doorlopende beplanting langs de Pluimersdijk. Naar onze mening zou de gemeente gelet op de ambitie om Bronckhorst 2 maal zo mooi te maken zeer zorgvuldig dienen om te gaan met het huidige bomenbestand.

Juist in de bebouwde omgeving zijn gezonde bomen extra waardevol. Ze dempen de opwarming van bebouwd gebied door schaduw en koeling, ze remmen de afvoer van regenwater en filteren stof. Het grootste deel van het bedrijventerrein in Zelhem is bovendien al erg arm aan bomen en is ‘s zomers een waar hitte-eiland, waarin de luchttemperatuur al veel verder oploopt dan in het landelijk gebied.

De afgelopen jaren hebben wij de gemeente al herhaaldelijk gevraagd om bij alle bouwplannen in de gemeente eerst te kijken naar de bomen die er staan en via een Boom-Effect-Analyse (BEA) te komen tot een oordeel over behoud van de bomen, waarbij dan op objectieve wijze rekening wordt gehouden met leeftijd en gezondheidstoestand van de aanwezige bomen. Wij betreuren het dat dit in dit project nieuwbouw op het bedrijventerrein, opnieuw niet is gebeurd.

Te meer daar de gemeente eigenaar was van de te bebouwen grond en dus makkelijk voorafgaand aan verkoop en planontwikkeling de voorwaarde had kunnen stellen dat de bomen behouden moeten blijven. Het meest eenvoudige zou nog zijn geweest om een strook grond van tien meter vanaf de boomstammen  niet in de verkoop mee te nemen.  De kavelgrens aan de westzijde van het perceel ligt wel op deze afstand en zou eenvoudig ook aan de noordzijde doorgetrokken kunnen worden.

Het bevreemdt ons dat pas tot het aanvragen van een kapvergunning is overgegaan, toen bij de bouw, die nota bene al is begonnen, bleek dat het gebouw in de boomkroon van de Eiken gepland stond. Om te kunnen bouwen zouden de bomen daar gekandelaberd moeten worden. Bovendien bleek ons bij locatiebezoek dat er ook al een fundering voor verharding/parkeerplaatsen is aangebracht tot ver onder de kroonprojectie van de bomen. Daarmee zal het wortelstelsel van de bomen ernstig worden aangetast, hetgeen zonder meer zal leiden tot het afsterven van de bomen.

De gevolgde werkwijze illustreert treffend het gebrek aan aandacht voor bescherming van bomen bij bouwprojecten in de gemeente. Wij willen er daarom op aan dringen om zo spoedig mogelijk de Boom-Effect-Analyse deel te laten uitmaken van het planontwikkelingstraject. Na uitvoering van de BEA kan dan een passende publiekrechtelijke ( bestemmingsplan) en privaatrechtelijke (voorwaardelijke verplichting) bescherming worden vastgelegd.

Resteert ons het verzoek om voor alle nieuwe bouwplannen die al in voorbereiding zijn, de BEA alsnog uit voeren en voor alle bomen die kunnen blijven staan een juridisch harde bescherming te regelen en die kaderstellend te laten zijn voor nieuwe omgevingsvergunningen en/of verkoop van gemeentegrond.

Dick van Hoffen, VBB

 

 

Waar staan onze jubileumbomen?

Afgelopen winter heeft de Vereniging Bomenbelang Bronckhorst 25 bijzondere bomen geschonken aan de gemeente. Tijdens onze laatste ledenvergadering  op 3 juni jl. werd er enige bezorgdheid uitgesproken over de verzorging van deze bomen nu we weer een droge periode tegemoet gaan.

Daarom bijgaand een overzicht van welke bomen waar staan zodat er aan de bel getrokken kan worden mochten deze bomen dreigen te verdrogen.

Inmiddels is de gemeente vorige week met watergeven begonnen.

Sortiment en locaties jubileumbomen                plaats                                                        aantal
Liquidambar styraciflua ‘Worpelsdon”                    Zelhem, Grashuisstraat                                  4
Tilia tomentosa “Brabant”                                        Vorden, kerk, vervanging                                 1
Celtis australis                                                             Vorden, de Horstkamp                                    2
Ostrya carpinifolia                                                      Wichmond, driehoek Beeklaan                      3
Ostrya carpinifolia                                                      Vorden, Hertog Karel van Gelre weg             2
Stypnolobium japonicum “Regent ”                         Steenderen,plantsoentjes  Ariensstraat       4
Zelkova serrata “Green Vase”‘                                  Zelhem,Hoek Dchemseweg, Stikkenweg      1
Alnus x spaethii “Spaeth”                                          Zelhem, Industriepark                                     2
Acer campestre “Elsrijk”                                            Zelhem, Grashuistraat                                     2
Castanea sativa                                                           Baak, Wadi                                                         1
Rode Beuk                                                                    Halle,  bij de kerk                                              1
Quercus palustris                                                       Vorden Hoetinkhof 34                                      1
Pterocarya fraxinifolia                                               Zelhem rotonde Hummelose weg                  1
Totaal 25

Verder lezen voor Nederlandse namen en kenmerken

 

 

Belgische Arnout (23) loopt met een beukenboom naar Denemarken. ‘Bij ons kan hij straks niet meer leven’

Artikel overgenomen uit Dagblad van het Noorden. Foto Marcel Jurian de Jong

Om mensen opmerkzaam te maken op klimaatverandering, loopt de Belgische student Arnout Vandeputte met een  beukenboom uit zijn vaderland naar Denemarken. Beuken kunnen straks vanwege warmte en droogte niet meer leven in België.

Vandeputte  zit in de avondzon te eten op camping De Balloohoeve in Balloo. Naast hem zijn zelfgebouwde kar, waarin hij een jonge beukenboom te voet van Brussel naar Denemarken vervoert.

Ecologie is het kernpunt van al zijn werk. Vandeputte maakte eerder een voorstelling over de overstromingen in 2021, waarbij tientallen Belgen de dood vonden. De hevige regenval die deze overstromingen veroorzaakte, is een zichtbaar gevolg van klimaatverandering. Hij liet in zijn theatervoorstelling mensen de urgentie van deze gevolgen ervaren in installaties met beeld en geluid. „Dat vond het publiek indrukwekkend.”

 

Geen beuken meer

De Brusselaar gaat op een campingstoel zitten en neemt een slokje wijn. ,,Ik woon vlak bij het Zoniënwoud. Een prachtig beschermd beukenbos. Uit onderzoek blijkt dat er door de droogte over tientallen jaren geen beuken meer kunnen groeien in vrijwel heel Europa.”

Dan staat hij op en klapt de oude koffer op zijn kar open. „Kijk”, wijst hij naar de landkaarten die in de binnenkant van de koffer zijn geplakt. „Hier zie je het. In Denemarken zullen de omstandigheden voor de beuk goed zijn. Door de opwarming van de aarde en de droogte die steeds verder naar het noorden opschuift, verschuift ook het gebied waar beuken voorkomen steeds verder noordwaarts. Verschillende boom- en plantensoorten die nu al in het uiterste noorden van Europa voorkomen, zullen voorgoed verdwijnen.”

Door mijn beukenjong nu te voet van Brussel naar Denemarken te brengen, raak ik op den bots met mensen die normaliter geen theater bezoeken en bereik ik breed publiek buiten het theater.”

Gevolgen van de klimaatverandering zie je niet gelijk. Mensen zeggen tegen elkaar: „Hé, weet je nog? Al die dode insecten op voorkant van de auto in de lente? Dat heb ik al een tijd niet meer gehad. Waar zijn die insecten gebleven?” Je merkt het pas op als het al ver heen is. Er zitten minder insecten op je auto, omdat er nu domweg minder insecten bestaan. Dat is zorgelijk.”

Tumulibos Balloo

De jonge theatermaker voelt zich verbonden met de generaties voor en na hem. ,,Wist je dat het woord ‘boek’ van ‘beuk’ komt? Mensen gebruikten vroeger beukenhout om hun verhalen door te geven. Met het verdwijnen van de beuk, verdwijnen ook verhalen.”

De zon schijnt op het prachtige Tumulibos tegenover de camping. Een beukenbos op Drentse bodem met tumuli, grafheuvels, uit de prehistorie. Een bos vol geschiedenis waar, volgens het onderzoek dat de Brussellaar aanhaalt, over tientallen jaren geen beuk meer zal groeien.

Vandeputte’s eenmanskaravaan trekt tot en met zondag verder naar het Noorden. Dan onderbreekt hij zijn missie tijdelijk om te kunnen afstuderen. De Brussellaar is nog op zoek naar een logeerplaats voor zijn beukenjong in de buurt van Nieuwstatenzijl. ,,Een goede plek waar hij verzorgd wordt tot ik na mijn afstudeerpresentatie in juni onze tocht weer voortzet.”

25 jubileum bomen van vereniging Bomenbelang Bronckhorst door Gemeente geplant

De monumentale paardenkastanje die eeuwenlang het voorplein van de Nederlands hervormde kerk  in Vorden sierde werd om veiligheidsredenen noodgedwongen gekapt in 2018. Als vervangers werden  in  2019 drie zilverlinden geplant.. Die drie bomen zouden bij voldoende groei uiteindelijk weer een gezamenlijke kroon gaan vormen, althans dat was de bedoeling. Helaas heeft een van de drie bomen het loodje gelegd terwijl de andere twee uitstekend groeien.

Aanleiding genoeg voor de vereniging Bomenbelang Bronckhorst om in het kader van haar 25 jarig (zilveren!) jubileum de gesneefde boom door een nieuwe zilverlinde te vervangen. Dat moest dan wel een stevig exemplaar worden om het verschil met de  twee overgebleven lindebomen niet te groot te maken, anders zou er van de gezamenlijke kroon niet veel terecht komen.

In aanwezigheid van wethouder Wilko Pelgrom , medewerkers van de gemeente , voorzitter Ab van Peer en bestuurslid Dick vanHoffen van de Vereniging Bomenbelang Bronckhorst en belangstellenden kreeg de boom 26 januari 2023 haar definitieve plek.

Het planten van de zilverlinde (Tilia tomentosa “Brabant”) is de afsluiting van een geslaagd jubileumjaar. In totaal 25 bijzondere bomen werden door de vereniging en haar inmiddels ruim honderd leden aan de bewoners van de gemeente Bronckhorst geschonken en geplant in Zelhem, Vorden, Wichmond, Baak, Halle en Steenderen.