Bomenkalender 2021

De Vereniging Bomenbelang Bronckhorst heeft net als in 2020 weer een prachtige kalender gemaakt voor 2021 met 12 unieke bomen in onze gemeente.

U kunt in het bezit komen van deze kalender door € 13,50 over te maken naar Vereniging Bomenbelang, banknummer NL 41 INGB 0007.346.353 o.v.v. kalender 2021 en uw naam en adres

De kalender wordt dan bij u thuis bezorgd.

Wij hebben voor deze prijs binnenkort 50 exemplaren beschikbaar. Nabestellen is eventueel mogelijk, maar dan zijn de kosten € 21.50.

Afmeting van de kalender: Dubbel A4 liggend, met foto boven en maandkalender  onder.

kalender 2021

Vacatures

SECRETARIS GEZOCHT voor de Vereniging Bomenbelang Bronckhorst
Bijna 25 jaar geleden werd de Vereniging Bomenbelang Bronckhorst – voorheen Vorden – opgericht. De gemeente Bronckhorst is op 10 na de grootste gemeente in Nederland met veel groen.
Om te komen tot een verdere professionalisering is het huidige bestuur op zoek naar een betrokken bestuurder die, samen met het bestuur en de leden, hart heeft voor het behoud van bomen in onze gemeente, plezier heeft in ‘pen en papier’, redelijk ordelijk kan werken en fungeert als spin in het informatieweb. Kennis over bomen is een pré, maar geen noodzaak.

Hij/zij is verantwoordelijk voor het verzamelen, ordenen en goed opbergen van relevante informatie. Dat betreft:
Het opzetten en bijhouden van het archief;
Het bijhouden van de ledenadministratie;
Het voorbereiden van vergaderingen, in overleg met de voorzitter, de verslaglegging en beantwoording van ingekomen post;
Het in de gaten houden van bestuurlijke regels.
De secretaris levert informatie voor de interne en externe nieuwsvoorziening (o.a. website) aan, evenals voor het werkplan en het jaarverslag.
De tijdsinvestering wordt ingeschat op twee dagdelen per week, afhankelijk van de werkzaamheden die de te vormen kapvergunningencommissie voor haar rekening gaat nemen.
Voor vragen of informatie kunt u contact opnemen met de voorzitter Ab van Peer (06-23980057) of uw belangstelling melden via e-mail bomenbelang@gmail.com.

OPROEP LEDEN voor de kapvergunningencommissie
Het bestuur van de Vereniging wil starten met een commissie van 3 à 4 leden die zich bezig gaat houden met het beoordelen van de aanvragen van kapvergunningen bij de gemeente Bronckhorst.
Bij de gemeente komen wekelijks aanvragen binnen voor een kapvergunning van particulieren (in de winter meer dan in de zomer). De leden van de commissie gaan deze aanvragen voorzien van een advies aan de gemeente.
Dat vereist:
kennis van bomen;
flexibiliteit om op locatie te kunnen gaan kijken en foto’s te maken;
het opvragen van nadere informatie bij de gemeente of provincie;
het opstellen van de schriftelijke adviezen over de vergunning en herplanting;
het bijhouden van een actueel overzicht van aanvragen en afhandelingen;
het doen van voorstellen aan het bestuur voor verbetering in de aanvraagprocedure.
Naast de particuliere aanvragen voor een kapvergunning kan het ook gaan om:
gemeentelijk plannen voor het kappen van bomen;
signaleren van ernstige beschadigingen van bomen en doen van handhavingsverzoeken;
beoordelen van voorgenomen ontheffingen van de Wet Natuurbescherming waarbij bomen worden gekapt.
Eén van de bestuursleden zal de verbindende schakel vormen tussen deze commissie en de gemeente. Er wordt een kilometervergoeding voor vervoer verstrekt.
Voor vragen of informatie kunt u bellen met Ab van Peer (06-23980057) of Dick van Hoffen (06-18150001) of uw belangstelling melden via e-mail bomenbelang@gmail.com

Excursie landgoed Zelle afgelast

In verband met de aangescherpte maatregelen betreffende Covid 19 hebben we helaas moeten besluiten de aangekondigde excursie op 31/10 af te blazen. Ook de kerstmarkt in Keijenborg gaat niet door.
Hou het vooral gezond!!

Ledenvergadering op Wijngoed Kranenburg

De jaarlijkse ledenvergadering van Vereniging Bomenbelang Bronckhorst vindt plaats op zaterdag 26 september op Wijngoed Kranenburg, Kostedeweg 2 in Kranenburg.

Eén van de agendapunten is het vaststellen van nieuwe statuten die het mogelijk maken om de ANBI-status aan te vragen.

Na de vergadering biedt het bestuur de aanwezigen een eenvoudige lunch aan. Louis Lansink, senior adviseur van Waterschap Rijn en IJssel, verzorgt dan een presentatie over de op handen zijnde herinrichting van de landgoederenzone rondom de Baakse Beek. Het waterschap probeert in overleg met grondeigenaren een flink stuk van het stroomgebied van de Baakse Beek buiten de bebouwde kom opnieuw in te richten met als belangrijk doel de verdroging in het hele gebied te verminderen.

Na de lunch gaan we dat gebied bekijken.

Om ‘coronaproof’ bij elkaar te kunnen komen, is het maximaal aantal aanwezigen beperkt tot 25. Dat aantal is inmiddels bereikt.

Schade aan bomen (en omgeving) door droogte

Door de droogte van de afgelopen drie jaar hebben veel bomen het moeilijk. Beuken worden al bruin en kaal, berken zijn aan het verkleuren.. Maar bij bomen die nog goed in het blad zitten, zoals populieren, eiken en lindes leidt de droogte tot een acuut probleem: her en der vallen zware takken naar beneden, soms zelfs zonder een zuchtje wind. Dat gebeurde de afgelopen twee weken onder meer aan de Zutphenseweg in Vorden en in het buitengebied van Vorden, Hengelo en Drempt.

Op de kruising Bekmansdijk – Kostedeweg in het buitrengebied van Vorden brak een gezonde eik af.

De opruimwerkzaamheden op de kruising.

Doordat in het hout veel te weinig vocht zit, worden de takken bros en breken makkelijk af .

Plotselinge takbreuk doet zich bij gebrek aan vocht steeds vaker voor. Het gaat meestal om een gezonde tak uit een gezonde boom. Het is niet te voorspellen waar dat gebeurt (foto: Henk Slootjes).

Plotselinge takbreuk bij grote bomen is al dikwijls beschreven. Zonder directe aanleiding en met weinig of geen wind valt een zware tak uit een boom. Het lijkt of de boom de tak afstoot, want de breukplaats is vaak regelmatig en er hangen geen flarden gescheurde bast aan.

Het kan bij allerlei boomsoorten gebeuren, maar met name Canadese populieren, waaronder Populus x canadensis “Robusta”, zijn hier gevoelig voor. Helaas zijn deze bomen ook gevoelig voor stormschade. Achteraf is  het daarom moeilijk te beoordelen wat de uiteindelijke oorzaak is van het afbreken van zware takken.

Is er wat aan te doen?

Allereerst moeten verdachte bomen regelmatig gecontroleerd worden middels een VTA- inspectie (Virtual Tree Assessment): een boomveiligheidscontrole.

Locaties met verdachte bomen kunnen eventueel tijdelijk afgesloten worden.

En eventueel kunnen bomen op voorhand gesnoeid of gekandeaberd worden, hetgeen zeker bij populieren de levensduur verlengt en het gevaar terugbrengt.

En voor de lange termijn: om bomen vitaal te houden is het beschermen van de hele groeiplaats essentieel. Hoe steviger een boom met zijn wortels in de grond staat, des te kleiner het risico. En belast het wortelgestel boven de grond niet. Plaats niets op de boomspiegel (de kroon geprojecteerd op de grond).

Bomen zorgen (ook) voor koelte

Bomen zorgen niet alleen voor zuurstof, opname van kooldioxide, een prettige leefomgeving en schoonheid maar ook voor soms broodnodige schaduw, zeker in de warme zomers die we de afgelopen jaren hebben. Bomen zijn onmisbaar als het gaat om verkoeling van dorp en stad,. Deze natuurlijke verkoeling kost daarbij helemaal niets.

 

Bijzondere bomen in Baak

Vereniging Bomenbelang Bronckhorst heeft onlangs met een lid van de landelijke Bomenstichting bomen in Baak bekeken die of al in het Landelijk Register van Monumentale Bomen staan of daar inmiddels in thuis horen. Vooral rondom Huize Baak staan veel bijzondere bomen.

De dikste populier van Nederland staat in Baak, met voorzitter Ab van Peer van Vereniging Bomenbelang Bronckhorst

Lees verder

Meer aandacht voor bomen langs provinciale wegen

Vereniging Bomenbelang Bronckhorst ijvert al jaren voor het behoud van gezonde bomen langs provinciale wegen. Deze mogen niet opgeofferd worden om die wegen ‘veiliger’ te maken. De meeste wegen zijn tegenwoordig zo comfortabel dat ze uitnodigen om hard te rijden. En daarin schuilt het gevaar. De provincie Gelderland neigt nu ook die kant op te gaan. Lees verder

Eikenprocessierups bestrijden: versterk de biodiversiteit!

In deze tijd waarin het coronavirus voortdurend slachtoffers eist en ons leven deels lam legt, gaat de natuur gewoon zijn dagelijkse gang. Dat betekent helaas ook dat ons binnenkort opnieuw de beproeving wacht van de nodige jeuk vanwege de eikenprocessierups. Gelukkig hebben veel mensen al maatregelen genomen. Daarbij ondersteunt de gemeente Bronckhorst lokale initiatieven. De nestkastjes voor koolmezen vonden gretig aftrek. Maar dat is slechts één van de mogelijkheden. Er is meer nodig. Daarom leek het Vereniging Bomenbelang Bronckhorst nuttig nog een keer alle maatregelen op een rijtje te zetten met wat tips bij de uitvoering.

Lees verder

Lente: inheemse prunussoorten

Vanaf het vroege voorjaar tot en met april bloeien drie inheemse prunussoorten. De eerste  is de sleedoorn (prunus spinosa). Daarna komt de wilde zoete kers (prunus avium). En de laatste die in bloei komt, is de Europese vogelkers (prunus padus). Deze drie rekenen we tot de ongeveer 40 wilde boomsoorten die vanaf het begin van de jaartelling tot nu toe nog steeds in Nederland en directe omgeving voorkomen.

Sleedoorn in een bosrand op landgoed Hackfort in Vorden (foto: Dick van Hoffen).

De sleedoorn is zelfs aangetroffen bij de man die in 1991 in het ijs gevonden werd op de grens van Oostenrijk en Italië, bekend als Ötzi. De ouderdom kon worden geschat op ongeveer 5200 jaar! Hij had 14 houtsoorten bij zich, waaronder vruchten van de sleedoorn.

De diepblauwe pruimen van de sleedoorn zien er zeer verleidelijk uit, maar stop ze niet in je mond. De vrucht heeft een zure en wrange smaak. Vandaar waarschijnlijk de Nederlandse volksnamen voor de sleedoorn: bekkentrekkers en trekkebek.

Zeer vroeg in het voorjaar, als de winter nog niet echt is weggetrokken, zie je de witte bloesem van de sleedoorn als witte wolken in de bosranden en langs houtwallen. Het duurt tot de late herfst voordat de kleine pruimen met hun grote pitten rijp zijn en blauwzwart verkleuren.

De sleedoorn, maar ook de wilde zoete kers en de Europese vogelkers, zijn familie van de roosachtigen. Ze hebben allemaal steenvruchten, net zoals de pruim, de perzik, de amandel en de abrikoos. De roosachtigen tellen tussen de 3000 en 4000 soorten en 120 geslachten.

Vergelijken we de sleedoorn met zijn familiegenoot de kers, dan valt op hoe traag zijn ontwikkeling is van bloei tot rijpheid. De kers bloeit later; soms kunnen de kersen al in mei geplukt worden, terwijl de sleedoorn dus pas laat in het najaar rijp is.

Omdat de sleedoorn in Europa zo overvloedig voorkomt, is het geen wonder dat al vroeg pogingen zijn ondernomen om ze te veredelen. Met name de Kelten selecteerden de sterkste en mooiste struiken. Uit archeologische vondsten bleek dat de pitten van de pruimen steeds groter worden en dat de Kelten dus succes hadden met hun veredelingswerk.

Zo zijn de huidige pruimenbomen afstammelingen van de oorspronkelijke wilde sleedoorns.

In Nederland komt de sleedoorn vrij algemeen voor in bosranden op de wat betere gronden. De overgang van open plekken naar bossen noemen we mantelbegroeiingen of –zomen. Bijvoorbeeld in de Twentse houtwalbeken komen deze begroeiingen voor. Deze beken kenmerken een oud cultuurlandschap waar de mens aan beide zijden van de waterloop een wal opwierp om zo de beek in toom te houden. Liggen deze wallen buiten het bos, dan zijn ze begroeid met zeer dicht en doornig struweel, dat vooral bestaat uit sleedoorn en bramen. Deze struwelen kunnen uitgroeien tot opgaande bosjes met soms wel 20 soorten houtige gewassen.

Van de sleedoornpruimpjes worden veel producten gemaakt, onder andere in de Voerstreek (een sleedoornjenever) en de bekende Slivovitsj uit midden-Europa en de Balkan. Aftreksels van de bladeren worden verwerkt tot thee die goed is voor de nieren, aftreksels van de wortels als laxeermiddel en aftreksels van de bloemen voor schoonheidsmiddelen. De vruchten zijn tenslotte ook te gebruiken als aansterkend middel, voor het zuiveren van de huid en voor afdrijving van urine.

Wilde zoete kers

Zijn de sleedoorns en de Europese vogelkers meer struikvormers, de wilde zoete kers is een echte boom die zelfs in Nederland een hoogte van ruim 35 meter kan bereiken. De dikste heeft een omtrek van bijna 4 meter op 1.30 meter hoogte. De oudste wilde zoete kers in Nederland telt 120 jaar.

De wilde zoete kers (foto: Joost Bakker).

De zoete kers komt in heel Europa voor, in Nederland voornamelijk op de leemhoudende gronden in het zuiden en oosten. Hier zaait hij zich ook via de vogels op natuurlijke wijze uit. Kijk maar eens goed langs de wandelpaden op bijvoorbeeld landgoed Hackfort bij Vorden, waar veel zaailingen staan, nu goed te herkennen aan de bloei.

Het hout van de wilde kers is zeer geschikt als meubelhout, voor muziekinstrumenten en beeldhouwwerken en zeer geliefd door de mooie warme glans.

De vruchten worden onder andere gebruikt in vlaaien en voor het maken van de beroemde kirsch uit Zwitserland, de Vogezen en het Zwarte Woud.

De zoete kers wordt ten slotte op boomkwekerijen veel gebruikt als onderstam voor het enten van veredelde pruimen en kersen.

Joost Bakker