Categoriearchief: Home

Ledenvergadering op Wijngoed Kranenburg

De jaarlijkse ledenvergadering van Vereniging Bomenbelang Bronckhorst vindt plaats op zaterdag 26 september op Wijngoed Kranenburg, Kostedeweg 2 in Kranenburg.

De vergadering begint om 10.30 uur. Eén van de agendapunten is het vaststellen van nieuwe statuten die het mogelijk maken om de ANBI-status aan te vragen.

Na de vergadering biedt het bestuur de aanwezigen een eenvoudige lunch aan. Louis Lansink, senior adviseur van Waterschap Rijn en IJssel, verzorgt dan een presentatie over de op handen zijnde herinrichting van de landgoederenzone rondom de Baakse Beek. Het waterschap probeert in overleg met grondeigenaren een flink stuk van het stroomgebied van de Baakse Beek buiten de bebouwde kom opnieuw in te richten met als belangrijk doel de verdroging in het hele gebied te verminderen.

Na de lunch gaan we dat gebied bekijken. Rond 14.30 uur ronden we de bijeenkomst af.

Om ‘coronaproof’ bij elkaar te kunnen komen, is het maximaal aantal aanwezigen beperkt tot 25. Dat aantal is inmiddels bereikt.

Schade aan bomen (en omgeving) door droogte

Door de droogte van de afgelopen drie jaar hebben veel bomen het moeilijk. Beuken worden al bruin en kaal, berken zijn aan het verkleuren. Dat is op den duur voor ons mensen vervelend, want dat betekent ook dat er meer dood gaan. Maar bij bomen die nog goed in het blad zitten, zoals populieren, eiken en lindes leidt de droogte tot een acuut probleem: her en der vallen zware takken naar beneden, soms zelfs zonder een zuchtje wind. Dat gebeurde de afgelopen twee weken onder meer aan de Zutphenseweg in Vorden en in het buitengebied van Vorden, Hengelo en Drempt.

Op de kruising Bekmansdijk – Kostedeweg in het buitrengebied van Vorden brak een gezonde eik af.

De opruimwerkzaamheden op de kruising.

Doordat in het hout veel te weinig vocht zit, worden de takken bros en breken makkelijk af bij extra belasting door regen, maar ook wind.

Plotselinge takbreuk doet zich bij gebrek aan vocht steeds vaker voor. Het gaat meestal om een gezonde tak uit een gezonde boom. Het is niet te voorspellen waar dat gebeurt (foto: Henk Slootjes).

Plotselinge takbreuk bij grote bomen is al dikwijls beschreven. Zonder directe aanleiding en met weinig of geen wind valt een zware tak uit een boom. Het lijkt of de boom de tak afstoot, want de breukplaats is vaak regelmatig en er hangen geen flarden gescheurde bast aan.

Het kan bij allerlei boomsoorten gebeuren, maar met name Canadese populieren, waaronder Populus x canadensis “Robusta”, zijn hier gevoelig voor. Helaas zijn deze bomen ook gevoelig voor stormschade. Achteraf is  het daarom moeilijk te beoordelen wat de uiteindelijke oorzaak is van het afbreken van zware takken.

Is er wat aan te doen?

Allereerst moeten verdachte bomen regelmatig gecontroleerd worden middels een VTA- inspectie (Virtual Tree Assessment): een boomveiligheidscontrole.

Locaties met verdachte bomen kunnen eventueel tijdelijk afgesloten worden.

En eventueel kunnen bomen op voorhand gesnoeid of gekandeaberd worden, hetgeen zeker bij populieren de levensduur verlengt en het gevaar terugbrengt.

Oppassen dus als bomen gaan kraken. Zet onder de gehele kroon van zware bomen ook nooit spullen en laat daar geen kinderen spelen.

En voor de lange termijn: om bomen vitaal te houden is het beschermen van de hele groeiplaats essentieel. Hoe steviger een boom met zijn wortels in de grond staat, des te kleiner het risico. En belast het wortelgestel boven de grond niet. Plaats niets op de boomspiegel (de kroon geprojecteerd op de grond).

Bomen zorgen (ook) voor koelte

Bomen zorgen niet alleen voor zuurstof, opname van kooldioxide, een prettige leefomgeving en schoonheid maar ook voor soms broodnodige schaduw, zeker in de warme zomers die we de afgelopen jaren hebben. Bomen zijn onmisbaar als het gaat om verkoeling van dorp en stad,. Deze natuurlijke verkoeling kost daarbij helemaal niets.

 

Bijzondere bomen in Baak

Vereniging Bomenbelang Bronckhorst heeft onlangs met een lid van de landelijke Bomenstichting bomen in Baak bekeken die of al in het Landelijk Register van Monumentale Bomen staan of daar inmiddels in thuis horen. Vooral rondom Huize Baak staan veel bijzondere bomen.

De dikste populier van Nederland staat in Baak, met voorzitter Ab van Peer van Vereniging Bomenbelang.

Lees verder

Meer aandacht voor bomen langs provinciale wegen

Vereniging Bomenbelang Bronckhorst ijvert al jaren voor het behoud van gezonde bomen langs provinciale wegen. Deze mogen niet opgeofferd worden om die wegen ‘veiliger’ te maken. De meeste wegen zijn tegenwoordig zo comfortabel dat ze uitnodigen om hard te rijden. En daarin schuilt het gevaar. De provincie Gelderland neigt nu ook die kant op te gaan. Lees verder

Eikenprocessierups bestrijden: versterk de biodiversiteit!

In deze tijd waarin het coronavirus voortdurend slachtoffers eist en ons leven deels lam legt, gaat de natuur gewoon zijn dagelijkse gang. Dat betekent helaas ook dat ons binnenkort opnieuw de beproeving wacht van de nodige jeuk vanwege de eikenprocessierups. Gelukkig hebben veel mensen al maatregelen genomen. Daarbij ondersteunt de gemeente Bronckhorst lokale initiatieven. De nestkastjes voor koolmezen vonden gretig aftrek. Maar dat is slechts één van de mogelijkheden. Er is meer nodig. Daarom leek het Vereniging Bomenbelang Bronckhorst nuttig nog een keer alle maatregelen op een rijtje te zetten met wat tips bij de uitvoering.

Lees verder

Lente: inheemse prunussoorten

Vanaf het vroege voorjaar tot en met april bloeien drie inheemse prunussoorten. De eerste  is de sleedoorn (prunus spinosa). Daarna komt de wilde zoete kers (prunus avium). En de laatste die in bloei komt, is de Europese vogelkers (prunus padus). Deze drie rekenen we tot de ongeveer 40 wilde boomsoorten die vanaf het begin van de jaartelling tot nu toe nog steeds in Nederland en directe omgeving voorkomen.

Sleedoorn in een bosrand op landgoed Hackfort in Vorden (foto: Dick van Hoffen).

De sleedoorn is zelfs aangetroffen bij de man die in 1991 in het ijs gevonden werd op de grens van Oostenrijk en Italië, bekend als Ötzi. De ouderdom kon worden geschat op ongeveer 5200 jaar! Hij had 14 houtsoorten bij zich, waaronder vruchten van de sleedoorn.

De diepblauwe pruimen van de sleedoorn zien er zeer verleidelijk uit, maar stop ze niet in je mond. De vrucht heeft een zure en wrange smaak. Vandaar waarschijnlijk de Nederlandse volksnamen voor de sleedoorn: bekkentrekkers en trekkebek.

Zeer vroeg in het voorjaar, als de winter nog niet echt is weggetrokken, zie je de witte bloesem van de sleedoorn als witte wolken in de bosranden en langs houtwallen. Het duurt tot de late herfst voordat de kleine pruimen met hun grote pitten rijp zijn en blauwzwart verkleuren.

De sleedoorn, maar ook de wilde zoete kers en de Europese vogelkers, zijn familie van de roosachtigen. Ze hebben allemaal steenvruchten, net zoals de pruim, de perzik, de amandel en de abrikoos. De roosachtigen tellen tussen de 3000 en 4000 soorten en 120 geslachten.

Vergelijken we de sleedoorn met zijn familiegenoot de kers, dan valt op hoe traag zijn ontwikkeling is van bloei tot rijpheid. De kers bloeit later; soms kunnen de kersen al in mei geplukt worden, terwijl de sleedoorn dus pas laat in het najaar rijp is.

Omdat de sleedoorn in Europa zo overvloedig voorkomt, is het geen wonder dat al vroeg pogingen zijn ondernomen om ze te veredelen. Met name de Kelten selecteerden de sterkste en mooiste struiken. Uit archeologische vondsten bleek dat de pitten van de pruimen steeds groter worden en dat de Kelten dus succes hadden met hun veredelingswerk.

Zo zijn de huidige pruimenbomen afstammelingen van de oorspronkelijke wilde sleedoorns.

In Nederland komt de sleedoorn vrij algemeen voor in bosranden op de wat betere gronden. De overgang van open plekken naar bossen noemen we mantelbegroeiingen of –zomen. Bijvoorbeeld in de Twentse houtwalbeken komen deze begroeiingen voor. Deze beken kenmerken een oud cultuurlandschap waar de mens aan beide zijden van de waterloop een wal opwierp om zo de beek in toom te houden. Liggen deze wallen buiten het bos, dan zijn ze begroeid met zeer dicht en doornig struweel, dat vooral bestaat uit sleedoorn en bramen. Deze struwelen kunnen uitgroeien tot opgaande bosjes met soms wel 20 soorten houtige gewassen.

Van de sleedoornpruimpjes worden veel producten gemaakt, onder andere in de Voerstreek (een sleedoornjenever) en de bekende Slivovitsj uit midden-Europa en de Balkan. Aftreksels van de bladeren worden verwerkt tot thee die goed is voor de nieren, aftreksels van de wortels als laxeermiddel en aftreksels van de bloemen voor schoonheidsmiddelen. De vruchten zijn tenslotte ook te gebruiken als aansterkend middel, voor het zuiveren van de huid en voor afdrijving van urine.

Wilde zoete kers

Zijn de sleedoorns en de Europese vogelkers meer struikvormers, de wilde zoete kers is een echte boom die zelfs in Nederland een hoogte van ruim 35 meter kan bereiken. De dikste heeft een omtrek van bijna 4 meter op 1.30 meter hoogte. De oudste wilde zoete kers in Nederland telt 120 jaar.

De wilde zoete kers (foto: Joost Bakker).

De zoete kers komt in heel Europa voor, in Nederland voornamelijk op de leemhoudende gronden in het zuiden en oosten. Hier zaait hij zich ook via de vogels op natuurlijke wijze uit. Kijk maar eens goed langs de wandelpaden op bijvoorbeeld landgoed Hackfort bij Vorden, waar veel zaailingen staan, nu goed te herkennen aan de bloei.

Het hout van de wilde kers is zeer geschikt als meubelhout, voor muziekinstrumenten en beeldhouwwerken en zeer geliefd door de mooie warme glans.

De vruchten worden onder andere gebruikt in vlaaien en voor het maken van de beroemde kirsch uit Zwitserland, de Vogezen en het Zwarte Woud.

De zoete kers wordt ten slotte op boomkwekerijen veel gebruikt als onderstam voor het enten van veredelde pruimen en kersen.

Joost Bakker

Statiegeldactie bij COOP in Vorden ten gunste van Bomenbelang

Bij de COOP aan de Zutphenseweg in Vorden loopt momenteel een statiegeldactie ten gunste van Vereniging Bomenbelang Bronckhorst. De eigenaren van de COOP verdubbelen de opbrenst van het statiegeld van flessen die klanten inleveren.

Met de actie wil de COOP Bomenbelang financieel steunen. De vereniging krijgt zoals bekend geen subsidie en is geheel afhankelijk van de opbrengsten uit de lidmaatschapsgelden en activiteiten als lezingen en excursies.

De statiegeldactie loopt tot in juni.

Boomfeestdag afgelast

In verband met de opgelegde maatregelen ter bestrijding van het coronavirus zijn ook alle activiteiten in de gemeente Bronckhorst op Boomfeestdag (18 maart) afgelast.

Acht scholen en in totaal ruim 240 leerlingen zouden meedoen met het planten van bomen en struiken op verschillende locaties verspreid over de gemeente Bronckhorst. Die plantwerkzaamheden zullen overigens nu of wat later wel doorgaan maar dan zonder leerlingen. Het betreft terreinen of lanen in Zelhem, Halle, Hengelo en Vorden. Vier scholen gaan hun eigen terrein wat groener maken. De deelnemende scholen waren de Jan Ligthartschool in Zelhem, de Dorpsschool in Halle, de Piersonschool uit Hengelo, Bekveld uit Hengelo, De Garve in Wichmond, de Klimtoren in Drempt, ’t Loo in Zelhem en de Hoge Voorde uit Vorden, De laatste vier gaan bomen planten op het schoolterrein. Vanwege het coronavirus had Aviko het planten van bomen op haar terrein in Steenderen al eerder afgelast. Hier zouden leerlingen van de Pannevogel meehelpen.

Lees verder

Lezing ‘Oud Vordens groen’

Bestuurslid Dick van Hoffen van Vereniging Bomenbelang Bronckhorst verzorgde op 18 februari in café De Herberg aan de Dorpsstraat in Vorden een lezing voor Vereniging Oud Vorden over (monumentale) bomen in het Achterhoekse landschap.

De lezing werd bezocht door zo’n 140 belangstellenden.

Veel belangstelling in De Herberg in Vorden (foto: Gerlinde Bulten, Vereniging Bomenbelang).

Dick van Hoffen (bioloog en in dienst van de provincie Gelderland) vertelde onder andere over het landschap rondom Vorden door de eeuwen heen. Hij nam het publiek mee terug in de tijd op basis van historische topografische kaarten. Daarnaast liet hij zien waar in de omgeving oude bomen staan en waarom ze daar staan.

Aan bomen kun je vaak de historie van het landschap aflezen, hoe men dat vroeger gebruikte en hoe dat de laatste jaren gaat.

Ook de rol van bomen en het belang van hun aanwezigheid (zelfs als ze dood zijn) in het kader van de biodiversiteit en de veranderingen in het klimaat kwamen uitgebreid aan de orde. Verder gaf hij aan dat het juist omgaan met het planten van bomen plagen als die van de eikenprocessierups deels kan voorkomen. Bijvoorbeeld niet te dicht bij elkaar planten, de zijtakken niet wegsnoeien en ook bij de stamvoet beplanting aanbrengen. In oude eikenlanen, waar de bomen ver genoeg uit elkaar staan om uit te groeien tot prachtige exemplaren, komen de rupsen veel minder voor of helemaal niet.